Jack London ‘ın sevilen kitabı Martin Eden Konusu anlatacağımız bu yazımızda kitabın künyesinden de bahsedeceğim.

Martin Eden Konusu Nedir ?

Artık amacını yitirmiş bir adam için uyku tek kaçış noktasıdır. Martin için de öyle olmuştu. Gününü uykuyla dolduruyor, uyumadığı zamanlarda can sıkıntısından patlıyordu.

Halbuki daha kısa bir süre öncesine kadar günlük beş saatlik uyku ona israf gibi gelmiyor muydu?

Yaşama anlam katmanın romanı Martin Eden. Kendi boş hayatını çok kısa bir sürede nasıl da gıpta edilecek bir noktaya getiriyor genç Martin. Ama işin sonunda başladığı noktaya geri dönmek istemesi ve üstelik ne gelecekte ne de geçmişte aradığını bulamaması oldukça ironikti.

Bu harika kitap Jack London’ın kendi hayatından esinlenerek yazdığı yarı otobiyografik romanı. Yazarın kendi hayatı da Martin in kavgalı dövüşlü macera dolu yaşamından geri kalır değil.  Jack London ın vücudunda serserilik yaptığı dönemlerden kalma yara izleri ve kocaman dövmeleri olduğunu biliyor muydunuz? İngiliz Edebiyatı denince insanın hayalinde böyle bir görüntü canlanmıyor doğrusu. Yaşamın bütün basamaklarını görmüş gözlerin bize tuttukları ayna çok daha çarpıcı oluyor. Jack ve Martin de tam olarak bunu yapıyorlar. İşçi sınıfı ve kaymak tabaka arasında aslında bir fark olmadığını, farkın insan olmakla ortaya çıkacağını gözümüze sokuyor.

Martin Eden Künyesi

1909 yılının Eylül ayında ilk basımı yapılan kitap Roman ve Kurgu dalında yazılmış. Ayrıca bu önemli eser Künstlerroman türünün bir örneği olarak da kabul edilmektedir. Künstlerroman terimi Almanca ‘Sanatçı’nın Romanı’ olarak çevrilebilir. Bu edebi türde hayatını sanata adayacak olan kahramanımızın ilk gençlik yıllarından itibaren çıraklık, gelişme ve parlama dönemlerine şahitlik ederiz. Martin Eden kitabı bu türün güzel bir örneği.

Kitap 500 sayfaya varan bir kalınlıkta ama bitecek diye bir tatlı hüzün kaplıyor yarısından sonra. Kitabın konusu ise kısaca şu şekilde.

Genç denizci Martin Eden denizden yeni dönmüş ve tesadüf eseri kavgadan kurtardığı bir gencin ailesinin evine misafir olmuştur. Bu burjuva ailenin kızı Ruth ‘a daha ilk görüşte delicesine tutulur. Onu ve ailesini gözünde öyle büyütür ki onların kültür seviyesine ulaşma arzusu ile gününün her dakikasını okumaya ve kendini eğitmeye adar. Ruth ise bu ise başta yalnızca farklı olana duyulan merakla ilgi gösterse de zamanla kendine dahi şaşırarak Martin’in aşkına boyun eğer. Martin’in tek gerçek amacı Aşktır. Ona göre ulaşılması gereken son durak.  Hayatını aşkına layık olmaya adamıştır ancak bu fikir yolculuğunun sonu hiç de beklediği gibi olmaz.

Ruth, Martin için ulaşılması gereken bir yıldızdır. Nitekim Jack London kitabına Stardust adını vermeyi de düşünmüş. Ancak Ruth karakteri ne yazık ki kitap boyunca bizi hayal kırıklığına uğratıyor. Ruth ailesinin ve çevresinin fikirlerine o kadar önem veriyor ki onu kendince sevse bile Martin’e maaşlı bir işin olsun baskısı yapıyor.  Onunla her koşulda birlikte olmayı göze alamıyor.

Bu durum Martin’in insanlara olan inancını yitirmesine neden oluyor. Onu böyle delicesine seven biri varken hayatında, Ruth ‘un tek derdinin statü olması insanın canını sıkıyor gerçekten. Yine de Jack London bize umut ışığı veren karakterle biraz olsun gönlümüzü almış. Yanında kaldığı Maria nın desteği, bir süre birlikte çamaşırcılık yaptığı Joe ‘nun yaşamından çıkardığı dersler, can dostu ve akıl hocası Brissenden ın ona kattıkları ve elbette onu koşulsuz seven Lizzie.

Bu karakterler Martin i bir süreliğine de olsa ayakta tutuyor. Kitap aslında karakterleri iyiler ve kötüler diye de ayırmamış. Herkes insan. İçinde yetiştiği ortama göre şekillenmiş özünde. Ama Martin bunun değiştirilebilir olduğunun kanlı canlı kanıtı oluyor.

Martin’in yaşadıkları ve sonunda ulaştığı noktadan tatmin olamayışı çok açken yemek yemeye benzetilebilir aslında. Öyle gözünüz dönmüştür ki açlıktan önünüze ne konsa yersiniz. Masadaki her şey bittiğinde ise mide bulantısı ve tiksinmedir size kalan. Ama artık geri dönüşü yoktur. Kusmak bile ağzınızda kötü bir tat bırakmaktan başka ise yaramayacaktır.

Martin Eden da hayata ve topluma dair pek çok fikir ediniyor ve kitabın sonunda hiç bir şey bilmeyen genç haline gıpta ediyor. Cehalet mutluluktur diye boşa dememişler.

Hem bir roman olarak hem bir döneme yakından bakma şansı verdiği için kitap çok doyurucu. Üstelik okurken pek çok yazar, şair ve filozofla tanışmak da yanınıza kar kalıyor.   Hepsini geçin. Martin’le tanışmak için 500 sayfa aşındırmaya değer. Şimdiden keyifli okumalar. 

Martin Eden Konusu anlattığımız yazımızdan memnun kalmışsınızdır umarım. İncelememi istediğiniz kitaplar varsa yorumlar kısmına yazabilirsiniz.

Daha fazla okumak için Martin Eden Konusu ve Kitap İncelemesi 2024 ziyaret edebilirsiniz.

İlk yaratılıştan, yazının bulunmasına kadar edebiyat nedir ile yazının bulunmasından sonra edebiyat nedir ?sorusunun cevabı bir yol ayrımına uğrar.

Sözlü ve Yazılı Edebiyat Nedir ?

Sözlü edebiyat nesnel bir durum sergilerken yazılı edebiyatta daha öznel ve kişiselleşmiş bir edebiyat çıkar karşımıza.

Edebiyat nedir sorusunun cevabının da, yumurta mı tavuktan çıkar, tavuk mu yumurtadan çıkar karmaşasının yaşandığı “sanat” kavramı gibi tam bir karşılığı  yoktur. Çoğu filozofta “böyle bir tanımın yapılmasına gerek olmadığı” görüşündedir.

Kavram tanımları konusunda iki ayrı başlığa gidilir. Kapalı kavramlar: Matematik, mantık gibi .Açık kavramlar: Sanat ve edebiyat gibi. Açık kavramların tanımına eserler üzerinden gidilir. Kapalı kavramlar, üçgenin iç açıları toplamı örneğinde ki gibi nettir.

Edebiyatın Tanımı

Edebiyatın sözcük anlamı “yazın” diye geçer TDK’nın  sözlük’ ünde. Daha geniş bir tanımla Edebiyat: olay, düşünce duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü ve yazılı olarak biçimlendirme sanatıdır. İngilizce de edebiyatın karşılığı” literatüre “kelimesiyle karşılanır.

Yukarıdaki edebiyat tanımında geçen ve aslında edebiyatın tanımlanamayan bir kavram olduğunu “biçimlendirme sanatıdır ” cümlesinden anlayabiliriz. Çoğu edebiyat tanımlarında bu kelimenin yerine “estetik “kelimesi geçer. Bu kavram da, açık uçlu veya göreceli bir kavram olduğu için, edebiyatın ne olduğunu tam olarak ifade edemez. O zaman sorumuzu Edebiyat nedir den Edebiyat ne olabilire  dönüştürebiliriz.

Her Metin Edebi midir ?

Dünyadaki tüm canlılardan farklı olarak insanoğlu ;duygularını ,hayallerini, düşüncelerini dil ile ifade edebilme yeteneğine sahiptir. Maddi manevi tüm varlığı önce isimlendirir. Bu isimlerden hareketle, kendiyle ve çevresiyle iletişime girer. Aynı  zamanda da duygusal ve estetik olan her şeye meyilli olan bir kalp taşır. Bir mobilyacı bunu yaptığı bir masaya taşır. Bir mimar yaptığı binaya taşır. Bir  ozan bunu yaptığı besteye taşır. Birileri de bunu  şiire,  romana, öyküye, atasözüne, bir tiyatro eserine (vb..) taşıdığı zaman , Edebiyat olur.

Bu durumda karşımıza şu soru çıkar. Her söylenen güzel söz yada yazılan metin edebi midir? Örneğin, gazetenin 3.sayfasında yayınlanan bir haber metni? Muhabiri tarafından güzel, duygusal, süslü cümlelerle yazılmışsa ,bu metni edebiyat metni olarak kabul edebilir miyiz?

Edebiyat kuramcılarının sıklıkla kullandıkları bir kavram girer burada devreye. “sezgi- sellik”. Edebiyatta ki sezgi- sellik değerlendirmesinin en önemli muhatabı okurdur. Sonrasında eleştirmenler ve edebiyat bilimciler gelir. Son iki grup neden okur sonrasında gelir derseniz? Yazılı edebiyat sonrası kronoloji de oldukları içindir. Günümüzde ki etkileri, edebiyat okurlarına göre tartışmasız daha etkilidir ama nihayetinde onlar da birer okurdur. Bu üçlü grup ‘un sezgileri  karar verir bir edebiyat metninin edebi olup olmadığına.

Edebiyat, insan aklına gelebilecek her konuda, sözlü ve yazılı eserler verilebilecek bir alandır. Edebiyatın konuları, hayalî gerçeküstü bir kurgudan tutun da gerçek hayatta yaşanmış bir olaya, Bir dağın efsanesine, geçmişte yaşanmış veya yaşanmamış bir savaşa. Çocukluk anısına, rüya alemine  kadar  uçsuz bucaksız genişlikte bir konu hazinesine sahiptir. Edebiyatı diğer alanlardan ayıran,  konudan ziyade ;konuyu anlatım , ifade ediş şekli ve dilidir.

Edebiyatın Amacı Nedir ?

Edebiyat okuru bir konuda bilgi sahibi olmak için okumaz edebi eserleri. Edebiyatın da böyle bir amacı yoktur. Bu demek değildir ki tüm edebiyat eserleri uydurmasyondur. Çok sayıda edebiyat yazarının; bilimsel, tarihi, mimari, deneysel araştırmaları sonucu yazdığı edebiyat eserleri vardır. Edebiyatın amacı bilgilendirmekten ziyade ,dinleyicisinin ya da okurunun kalbine, diline  ve duygularına hitap edecek eserler vermektir. Tıpkı sanatın  bir dalı olan müzik in dinleyicisi gibi. Kaç kişi dinlediği bir parçadan nota bilgisi öğrenmenin peşindedir ?

Daha fazla okumak için Edebiyat Nedir , Sözlü ve Yazılı Edebiyat Nedir ve Tanımı ziyaret edebilirsiniz.